Bilim insanları, sıradan bir cam parçasına 2 milyon kitabın verisini sığdırabilen "Silica" adlı yeni bir depolama sistemini tanıttı. Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu cam karelerdeki veriler 10 bin yılı aşkın bir süre boyunca okunabilir kalacak. Femtosaniye (saniyenin katrilyonda biri) hızındaki lazer darbelerini kullanan sistem, bilgileri camın derinliklerine "voxel" adı verilen üç boyutlu pikseller halinde işleyecek.
Bu teknoloji, verileri manyetik bantlar veya sabit diskler gibi geleneksel yöntemlerden çok daha uzun süre koruma kapasitesine sahip olacak. Silica sistemi, camın moleküler yapısını değiştirmek için son derece kısa lazer flaşları kullanacak. Bu darbeler o kadar hızlı gerçekleşecek ki, on femtosaniyenin bir dakikaya oranı, bir dakikanın evrenin yaşına oranına denk gelecek.
2023 Nobel Fizik Ödülü'ne de konu olan bu lazer teknolojisi, ışığın atom ve moleküller içindeki elektron hareketlerini gözlemleyecek kadar hassas bir şekilde odaklanmasını sağlayacak. Lazer darbeleri camın içine odaklandığında, sadece bir metrenin milyonda birinden daha küçük hacimli bölgelerde yapısal değişiklikler meydana getirecek. Bu sayede camın şeffaf yapısı bozulmadan, derinliklerine devasa miktarda veri kodlanabilecek.
Araştırma ekibi, Silica projesi kapsamında verinin kodlanması, yazılması, okunması ve hata düzeltme süreçlerini kapsayan tam teşekküllü bir teknolojik platform sundu. İki farklı yazım yöntemi üzerinde çalışan ekip, mikroskobik patlamalarla milimetreküp başına 1,59 gigabit gibi yüksek yoğunlukta veri depolamayı başardı.
Hız odaklı ikinci yöntemde ise camın kırılma indisinde küçük değişiklikler yapılacak. Bu yöntemle saniyede 65,9 megabit veri yazılabilecek ve lazer ışını sayısı artırılarak bu hızın daha da yükseltilmesi mümkün olacak.
On yıllar süren araştırmaların sonucunda sanayiye uygun hale getirilen ultra hızlı lazerler, veri merkezlerindeki enerji verimliliği ve dayanıklılık sorununa çözüm sunacak. Geleneksel arşivleme ortamlarının aksine cam depolama birimleri; ısıya, neme ve manyetik alanlara karşı direnciyle geleceğin kütüphanesi olarak nitelendirilecek.
