Akülerin, UPS’nin en hassas tarafı olduğu herkesçe bilinen bir durumdur. Gerçekten de akünün yetersiz kalması, enerji kayıplarının en önde gelen nedenidir. UPS akülerinin nasıl yönetilmesi ve bakım görmesi gerektiğini anlamak sadece akü ömrünü uzatmakla kalmaz, aynı zamanda yüksek maliyetli durmaları da önler. VRLA aküler genelde polipropilen plastik içinde izole edilmişlerdir. Bunun avantajı, sıvılar akmaz, damlamaz.
UPS’lerde en yaygın kullanılan akü tipleri, valfli kurşunlu asit akülerdir (VRLA). Bunlara aynı zamanda bakım gerektirmeyen akü de denilmektedir. UPS’lerde en yaygın olarak kullanılan aküler, valfli kurşun asit aküleridir (VRLA). Bunlara aynı zamanda bakım gerektirmeyen kuru akü de denmektedir. VRLA aküleri genelde polipropilen plastik ile sıvı akmasına veya dökülmelere karşı sızdırmaz yapılmıştır. VRLA’lara su eklenemediği için, içindeki suyun korunması, akünün sağlıklı çalışması ve ömrü için önemlidir. Suyun buharlaşarak azalmasına neden olabilecek faktörler akünün ömrünü kısaltırlar (şarj akımından gelen ısı gibi).
Akü ömrünü etkileyen faktörler Nasıl ve nerede kullanıldıklarından bağımsız olarak, tüm UPS akülerinin sınırlı bir hizmet ömrü vardır. Akü ömrünü tayin etmek zor olabilir ama akünün genel ömrünü belirleyen dört ana faktör vardır.
1. Ortam ısısı Akülerin kapasiteleri, 25°C ortam sıcaklığına göre ayarlandığı için, bu ısıdan sapmalar akünün performansını ve ömrünü etkiler. 25°C’den ortalama olarak her 8.3°C ‘lik artış, akünün ömrünü %50 oranında azaltır.
2. Akü kimyası UPS aküleri, elektro-kimyasal cihazlardır. Bunların depolama ve enerji verme yetenekleri zamanla azalır. Depolama, bakım ve kullanım için gerekli tüm talimatlara uyulsa bile belli bir süre sonunda aküleri değiştirmek gerekir.
3. Deşarj döngüsü Bir elektrik kesintisi sırasında UPS akü gücüne dayanarak çalışır ve daha sonra akü ilerideki bir kullanım için şarj edilir. Buna deşarj döngüsü denir. UPS kurulduğunda, akü sahip olması gereken kapasitenin %100’üne sahiptir. Ancak, her bir deşarj ve arkasından şarj olduğunda, akünün hafif miktarda göreceli kapasitesi azalır. Kimyasallar bittiğinde ise hücreler yetersiz kalır ve akü değiştirilmelidir.
4. Bakım Daha büyük UPS modellerinde akülerin servisi ve bakımı, UPS’nin güvenilir olması konusunda çok kritik bir öneme sahiptir. Periyodik önleyici bakım, gevşek bağlantıların önlenmesi, korozyonun temizlenmesi ile akünün çalışma ömrünü uzattığı gibi aynı zamanda verimli ömrünün sonuna yaklaşmış olan akülerin tespitini de mümkün kılmaktadır. Her ne kadar izoleli akülere “bakım gerektirmeyen akü” dense de, bunlar yine de planlı bakım gerektirir. “Bakım gerektirmeyen” ifadesi, sadece sıvı eklemeye gerek olmadığı anlamına gelmektedir.
5. Akünün hizmet ömrü Bugün piyasada bulunan UPS akülerin büyük bir kısmı, sürekli olarak dengeleme şarjı yapmaktadır. Bu tip şarj süreci, akünün iç kimyasal kompozisyonunu bozmakta ve akünün hizmet vereceği ömrü yüzde elli oranına kadar azaltmaktadır. Buna karşılık Eaton’ın ABM teknolojisi, gelişmiş hissetme devreleri kullanarak ve yenilikçi üç-kademeli şarj tekniği ile UPS akülerinin verimli ömrünü uzatmakta ve akünün şarj süresini de optimize etmektedir. ABM teknolojisi ayrıca, akünün hizmet ömrünün sonuna gelindiği uyarısını 60 gün kadar öncesinden verebilmektedir. Dolayısı ile bağlı ekipmanlarınızı kapatmaya dahi gerek duymadan akülerinizi değiştirmek için bol zamanınız olmaktadır.
