Kıbrıs Barış Harekatı Türkiye'nin milli savunma teknolojilerine olan ihtiyacın en derinden hissedildiği mücadelelerden biri oldu. Uzun zaman sonra ilk defa hücuma geçen Türk komutanlar, savaş esnasında ve sonrasında yaşadıkları ambargoya karşı harekete geçmek gerektiğinde artık hemfikirdi.
Bunun için ASELSAN, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin haberleşme ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla 1975 yılında kuruldu. Kuruluş kısa sürede dünyadaki bütün haberleşme teknolojilerini odağına yerleştirdi. Askeri bir disiplinle çalışan Türk mühendisler, kısa sürede tahminlerin ötesine geçmişti.
Savunma teknolojisi sivil hayata uyarlanıyor
Projenin temel stratejisini, ASELSAN’ın yıllardır askeri haberleşme, kriptoloji ve mikroelektronik alanlarında elde ettiği tecrübenin sivil alana transfer edilmesi oluşturuyor. ASELSAN, bu hamlesiyle savunma sanayisindeki yüksek standartları, gündelik hayatta en çok kullanılan teknolojik araç olan akıllı telefonlara entegre etmeyi amaçlıyor.
Üç kritik bileşen: Yerli çip, yerli batarya, üst düzey güvenlik
Geliştirilecek olan telefon, dışa bağımlılığı en aza indirecek üç temel sütun üzerine inşa edilecek:
Yerli Çip: Cihazın kalbi olan işlemci, milli imkanlarla tasarlanarak tam performans ve kontrol sağlayacak.
Yerli Batarya: Enerji depolama teknolojilerindeki yerli çözümlerle telefonun kullanım ömrü ve güvenliği optimize edilecek.
Güvenli İletişim: ASELSAN’ın uzmanlık alanı olan siber güvenlik ve güvenli iletişim protokolleri sayesinde, dinlemelere ve siber saldırılara karşı dünyanın en güvenli telefonlarından biri üretilecek.
Stratejik bağımsızlık yolunda büyük adım
Haberleşme güvenliğinin milli güvenlik meselesi haline geldiği günümüzde, ASELSAN’ın bu projesi Türkiye'nin küresel teknoloji pazarındaki konumunu güçlendirecek. Tamamen yerli yazılım ve donanım mimarisiyle üretilecek telefonun, hem kamu kurumları için güvenli bir iletişim ağı oluşturması hem de bireysel kullanıcılar için yerli bir alternatif sunması bekleniyor.
İLK CEP TELEFONU MACERAMIZ
Akıllı telefonun görücüye çıkması ilk yerli cep telefonu ASELSAN 1919'u akıllara getirdi. Ancak bunun öncesi vardı. İlk prototip cep telefonu 1973 yılında Motorola mühendisi olan Martin Cooper tarafından üretildi. Bu ilk cihaz yaklaşık 1 kilo ağırlığındaydı ve 20 dakikalık bir batarya ömrüne sahipti. Bu dünyanın ilk cep telefonunun laboratuvardan çıkıp ticari bir ürün olarak piyasaya sürülmesi ise tam 10 yıl sürmüştü.
İlk ticari cep telefonu Motorola DynaTAC 8000X, 1983 yılında satışa çıktı. Bugün bildiğimiz manada fabrika bantlarından çıkan, dijital (GSM) ağları destekleyen ve geniş kitlelere hitap eden ilk seri üretim cep telefonu ise 1992 yılında piyasaya sürülen Nokia 1011 olmuştu.
Yani ASELSAN'ın kurulmasından 2 yıl kadar önce ortaya çıkan bu yeni teknolojinin dünyaya entegresi 19 yılı bulmuştu. O yıllarda ASELSAN mühendisleri de kolları sıvadı ve 3 yıllık bir çalışma sonucunda tamamen yerli olarak ASELSAN 1919 geliştirildi. Türkiye'nin ilk yerli cep telefonu olarak piyasaya sürülen telefon, tarihe geçti.
15 YILDA 15 ÜLKEYE İHRACAT
Aslında bu o yıllarda şaşırılacak bir durum da değildi. Zira ASELSAN Türkiye'nin siyasi, sosyal gündemlerinden azade bir şekilde milli teknoloji için çalışıyordu. Milli teknoloji konusunda gerek Turgut Özal hükümetinin destekleri gerekse idealist Türk mühendislerin gayretleri kısa sürede meyvelerini verdi.
Türkiye'nin 1980'li yıllarda Müslüman ülkelerle kurduğu iyi ilişkiler de ASELSAN'ın teknoloji ihraç eder hale getirdi. 15 Haziran 1990 yılında teknoloji ihracatı konusunda ASELSAN Genel Müdür Yardımcısı Ayhan Gerçeker, Türkiye gazetesine dikkat çeken şu bilgileri vermişti:
"ASELSAN TEKNOLOJİ İHRACATINA BAŞLADI"
"Batı'nın pazarı durumundaki İslâm ülkelerinin elektronik ihtiyacını şimdi Aselsan karşılıyor...
ASELSAN Genel Müdür Yardımcısı Ayhan Gerçeker, kuruluşun şu anda 15 ülkeye ihracat yaptığını, Esenboğa Havalanı yakınlarında yeni kurulan Akyurt tesislerinde üretilecek mikro elektronik malzemelerle yaklaşık 300 milyon mark tutarında ihracat garantisi sağlandığını söyledi.
Ayhan Gerçeker, “Özelleştirme faaliyeti başladıktan sonra bize de oldukça çok sorular yöneltildi. Ancak bildiğimiz kadarıyla birçok kişide ASELSAN hakkında yeterli, doğru bilgi yok. Biz özellikle halkın çok fazla kullandığı tüketim malzemeleri üretmedik” dedi.
ASELSAN'ın daha çok Türk Silahlı Kuvvetleri’ne üretim yaptığı düşüncesinin hâkim olduğuna da dikkat çeken Gerçeker, üretimin yüzde 50’den fazlasının silahlı kuvvetler dışındaki sivil firmalara yapıldığını ifade etti.
ASELSAN'ın ticari ilişkilere ve teknoloji alım satımına daha çok ağırlık verdiğini belirten Genel Müdür Yardımcısı Ayhan Gerçeker, şunları söyledi:
“Bu politika sonucu ASELSAN şu anda 15 değişik ülkeye ihracat yapan bir firma durumundadır. Biz önemli pazar olarak komşu ülkeleri ve İslâm ülkelerini seçtik. Batı ülkelerinin çoğunda zaten bizdekine benzer büyük güçlü elektronik sanayileri var.
Üçüncü ülkelerinde ve gelişmekte olan ülkelerde bu alanda bir istek var. Bizim en büyük zorluğumuz Batı firmalarının yıllardır buralarda cihaz satıyor olmalarıdır. Buna rağmen şu anda Pakistan, İran, Sudan, Bangladeş, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Cezayir ve Tunus'a cihaz satıyoruz. Bu ülkeler daha önce tamamıyla Batı'dan aldıkları cihazları şimdi bizden almaya başladılar.”
Sivil telsiz üretimi konusunda İran’la da anlaşma sağlandığını belirten Gerçeker, Türkiye'nin bu ülkeye de teknoloji transfer edebileceğini ifade etti. NATO ortak program çerçevesinde bulunan Stinger füzelerinin mikro elektronik malzemelerini üretecek olan Akyurt tesislerinin de gelecek açısından ümit verici olduğunu söyleyen Gerçeker, 'Stinger füzeleri Alman firması Dornier tarafından Avrupa’da üretilecek. Bunun bütün güdüm sistemini ise ASELSAN üretecek.'"
