Akım Trafoları "primer" dediğimiz esas devreden geçen akımı, manyetik bir kuplaj ile, küçülterek "sekonder" dediğimiz ikincil devreye ve bu devreye bağlı cihazlara aktarırlar. Bunun sonucunda; a) Cihazların büyük akımlar ile zorlanması, b) OG ve YG devrelerinde, cihazların büyük gerilimler ile zorlanması önlenmiş olur.
Çalışma prensibi: Bir demir nüve üzerine sarılmış olan bir primer sargı, ve ayrıca (primer sargıya göre ters yönde sarılmış) bir sekonder sargı bulunmaktadır. Ana devreye seri olarak bağlanan primer sargıdan geçen (primer) akımın meydana getirdiği manyetik alan, demir nüvede manyetik akının oluşmasına neden olur. Manyetik akı, sekonder sargıda bir gerilim indükler.
Sekonder sargıya cihazların bağlanması sonucu, sekonder devreden geçen akım; (sarım yönlerinin ters olması yüzünden) ters yönde bir manyetik alan ve demir nüvede ters yönde bir manyetik akı oluşturur. Sonuçta, demir nüvedeki manyetik akı dengelenmiş olur. Ancak, sekonder devreye bir yük bağlanmaması (yani sekonder uçların açık bırakılması durumunda) ters yönde bir manyetik akı oluşmayacağı için; manyetik akı, nüvenin doymaya eriştiği değere kadar artar ve nüve sıcaklığını arttırarak akım trafosunun arızalanmasına neden olur.
Ayrıca, sekonder devre uçlarındaki gerilim (birkaçbin voltluk) büyük değerlere ulaşır ve insanlar için hayati tehlike oluşturur. Kullanılmayan sekonder devre terminallerinin kısa devre edilmesi kuralının nedeni budur. Manyetik akıların dengelenmesi, primer ve sekonder amper - sarımların eşitliği ile açıklanır. Buradaki;Oranına, “Akım Çevirme Oranı” veya kısaca “Akım Oranı” denir.
Primer Sargı: Demir nüve üzerine sarılmış, bir/iki Sipir sayılı ve kesit-çe,öngörülen akım değerine uygun bir sargıdır.
Sekonder Sargı: Demir nüve üzerine, primere göre, ters yönde sarılmışve sarım sayısı (akım oranı kadar) fazla, kesitçe küçültülmüş yeterli akım değerinde (örneğin 5 Amp) bir sargıdır. Sargı
Terminalleri: Primer sargının ana devreye ve Sekonder sargının, (Ölçü / Koruma) devresine bağlantısını temin etmek üzere gövde dışına çıkarılmış terminallerdir. Primer sargı terminalleri, şekilde görüldüğü üzere üst bölümde, sekonder sargı terminalleri, alt bölümde ve yanda yer alır.
Gövde: Geçmişte, içi izolasyon yağı ile doldurulmuş metal gövdeli olarak üretilen; akım trafolarının yerine, hem gövdeyi ve hem izolasyonu sağlayan (reçine/epoksi türü) katı izolasyon maddelerinin kullanımına geçilmiştir.
Demir Nüve: Manyetik akı ortamını sağlayan demir nüvenin kesiti ve diğer nitelikleri, o akım trafosunun bazı karakteristik değerlerini belirler. Bir akım trafosunun ölçü veya koruma amaçlı kullanımı, güç, doyma katsayısı ve doğruluk sınıfı gibi karakteristik değerlerin farklı olmasını gerektirir. Bu nedenlerle; akım trafoları kulanım amaçlarına göre farklı üretilirler edilirler. Bir merkezde hem ölçü ve hem de koruma söz konusu olduğunda, farklı karakteristik değerlere sahip farklı akım trafolarının kullanımı gerekecektir. Farklı karakteristikli iki akım trafosunun, aynı gövde içinde üretildiği tipler, ekonomik bir çözüm olarak sunulmaktadır, 1 nolu (1s1 ve 1s2) sekonder terminaller ölçü devresi için, 2 nolu (2s1 ve 2s2) terminaller koruma devresi için kullanılabilir.
